اختلال در املا یا دیکته نویسی

املاء یا هجی کردن از جایگاه ویژه ای در برنامه درسی برخوردار است زیرا در این درس به دانش آموزان فرصت داده می شود تا بتوانند به یک دست نوشت معیار و استاندارد برسند و از این طریق الگو سازی کنند و تولید های دیگر خود را به کمک آن ضابطه مند سازند . دیسگرافی یا اختلال در املاء، یک اختلال عمده در نوشتن است و یکی از بحث های جالبی است که در زمینه ناتوانی های یادگیری مطرح است و متوجه بسیاری از متخصصان و روان شناسان قرن حاضر قرار گرفته است

 

اختلال املاء

اصطلاح اختلال املاء، برای کودکانی که با وجود هوش طبیعی دارند و بسیار بد می نویسند بکار برده می شود.

نوشتن به دلیل اینکه برای کودکان یک فعالیت انتزاعی است لذا یک کار دشوار و سخت به حساب می آید. فعالیت نوشتن با مهارت هایی از قبیل توانایی نگهداری موضوع به صورت کلمه، ترسیم گرافیکی شکل حروف و کلمات، به کار گیری صحیح ابزار نوشتن و داشتن حافظه دیداری و کار آمد ارتباط دارد. همان قدر که مهم است تا افراد بتوانند با زبان شفاهی با دیگران ارتباط برقرار کنند، به همان اندازه نیز مهم است که بتوانند با نوشتن نیز ارتباط برقرار کنند

 

از نظر آموزشي کودکاني داراي نارسايي هاي يادگيري هستند که تفاوت فاحشي بين توانايی هوشي بالقوه آنان و عملکردشان در ارتباط با فرايند يادگيری وجود داشته باشد . و جود اين تفاوت ممکن است همراه با اشکال مشخص شده اي در سيستم اعصاب مرکزی باشد اما بايد به خاطر داشت که اين تفاوت ناشي از عقب ماندگيهاي ذهني – محروميت فرهنگي و آموزشي – اشکالات شديد هيجاني يا نقص در حواس مختلف نيست .
مشکل عمده در اين تعريف  تعيين توانايي هوش بالقوه کودک است زيرا توانايي کودک معمولا از طريق عملکرد او در اجراي نوعي از آزمونهاي هوشي بدست مي آيد و اين عملکرد تحت تاثير انگيزشهاي کودک و ساير عوامل ناخواسته خارجي قرار مي گيرد .
اين اشکالات ممکن است در کودکان به صورتهاي گوناگون مانند :
دشواري در گوش دادن – فکر کردن – صحبت کردن – خواندن – نوشتن – هجي کردن – حساب کردن ظاهر شود . اين تعريف شامل کودکان با صدمه مغزي – آسيب مغزي – نارساخواني – آفازي و… مي شود اما آن دسته از کودکاني را که اشکال اساسي يادگيري آنان در نتيجه نقص بينايي – شنوايي – حرکتي – عقب ماندگي ذهني – اشکالات هيجاني يا محروميتهاي محيطي است در بر نمي گيرد .
از تعاريف مختلفي که متخصصين در زمينه کودکان با نارساييهاي يادگيري ارائه داده اند مي توان ويژگيهايي به خلاصه زير براي آنان بر شمرد :
1- اين کودکان داراي بهره هوشي تقريبا عادي  يا بالاتر هستند .
2- اين کودکان از نظر حواس مختلف بينايي و شنوايي … سالم هستند .
3- اين کودکان از امکانات از امکانات محيطي و آموزشي نسبتا مناسبي برخوردار هستند .
4- اين کودکان داراي نابهنجاريهاي شديد رفتاري نيستند .
5- پيشرفت آموزشي اين کودکان به طور قابل ملاحظه اي کمتر از بهره هوشي – سن و امکانات آموزشي که از آن برخوردارند است .

عللي را که برا ي شکست  اين کودکان در امر يادگيري شايسته ذکر است چنين مي توان خلاصه کرد :
الف – فقدان انگيزش کافي
ب – فقدان توجه و دقت لازم
ج – دقت بيش از اندازه به جزيي از کل
د- فقدان هماهنگي لازم در حرکات
توصيه مي شود چون اين کودکان با برخورداري از هوش عادي ممکن است در يک يا  چند زمينه يادگيري مانند : خواندن – نوشتن – هجي کردن – حساب کردن – توجه کردن  و …. مشکل داشته باشند توسط  يک گفتار درمان ارزيابي و درمان گردد

 

علائم باليني ناتواني يادگيري

سن پيش دبستاني

– نسبت به بچه هاي ديگر، ديرتر صحبت مي کند.
– هنگام محاوره براي يافتن کلمات صحيح ناتوان است.
– نمي تواند در يک دسته بندي خاص، کلمات را به سرعت نام ببرد.
– در قافيه ساختن مشکل دارد.
– در يادگيري الفبا، روزهاي هفته، رنگ ها، شکل ها و اعداد مشکل دارد.
– فوق العاده بيقرار است و براحتي حواسش پرت مي شود.
– نمي تواند از دستورات يا قواعد پيروي کند.

کودکستان تا کلاس چهارم

– در يادگيري ارتباط بين حروف و صداها کند است.
– نمي تواند صداها را با هم ترکيب کند تا کلمات را بسازد.
– اشتباهات ثابتي در خواندن و هجي کردن دارد.
– مشکلاتي در به ياد آوردن توالي ها و گفتن زمان دارد.
– در يادگيري مهارت هاي جديد کند است.
– در برنامه ريزي مشکل دارد.

کلاس پنجم تا سوم راهنمايي

– در يادگيري پيشوندها، پسوندها، ريشه کلمات و ساير روش هاي خواندن کند است.
– از خواندن با صداي بلند پرهيز مي کند.
– در رياضيات با مسأله هاي نوشتني مشکل دارد.
– در قسمت واحدي از يک متن نوشته شده يک کلمه را به صورت هاي مختلفي هجي مي کند.
– از تکاليف خواندني و نوشتني پرهيز مي کند.
– در به يادآوري و درک آنچه خوانده است، مشکلاتي دارد.
– کارها را به کندي انجام مي دهد.
– مشکلاتي در درک، يا تعميم دادن مفاهيم دارد.
– دستورات و اطلاعات را اشتباه مي خواند

 

مقالات کاربردی برای معلمان و اساتید در وب سایت بهار علم

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید