ظرافت های معلم در به کارگیری روش های تدریس

ظرافت های معلم در به کارگیری روش های تدریس

ظرافت های معلم در به کارگیری روش های تدریس

درکشور ما دانشمند زیاد و رویش مند کم داریم .

هر قدر معلمان به روش ها و الگوهای تدریس بیشتری آگاهی و تسلط داشته باشند ، بهتر می توانند در موقعیت های مختلف ، روش های تدریس مناسب را به کار گیرند.

روش تدریس

روش تدریس عبارت است از فرایند منظم ، از پیش طراحی شده ، هدفدار و متعامل بین معلم و فراگیران که هدف آن ایجاد تغییرات مطلوب در فراگیران است و این تغییرات همان یادگیری در سه حیطه ی شناختی ، عاطفی و حرکتی است .

روش سخنرانی

روش سخنرانی عبارت است از انتقال مستقیم مطالب با بیان شفاهی برای فراگیران . نوع ارتباط در این روش عمدتاً از نوع ارتباط یک سویه است .

مهم ترین حُسن روش سخنرانی این است که روش ارزان و مقرون به صرفه ای است ، زیرا حجم زیادی از مطالب را می توان برای تعدادی از فراگیران در یک مدت زمان کوتاه ارائه کرد .

از مهمترین محدودیت های روش سخنرانی این است که روش معلم محور است و فراگیران نقش فعالی ندارند. در این روش تفاوت های فراگیران لحاظ نمی شود ، برای رشد فکری ، تقویت خلاقیت و آموزش  مهارت های عملی فراگیران روش مناسبی نیست و جلب نظر فراگیران تا آخر وقت کلاس ، امری دشوار است .

اگر معلمان بیش از اندازه از روش سخنرانی استفاده کنند ، فراگیران را در طبقه ی دانش قرار می دهند ، بدین ترتیب نظام آموزشی دچار فسیل شدن و جمود خواهد شد .

  • روش توضیحی :

روش توضیحی عبارت است از انتقال مستقیم مطالب به فراگیران با شرح ، بسط مطالب و ذکر مثال ها و نمونه ها . نوع ارتباط در این از نوع ارتباط یک سویه است .

محاسن این روش مانند روش سخنرانی است . علاوه برآن ، در این روش مطالب برای فراگیران قابل فهم تر و عمیق تر بییان می شود و اطلاعات مورد نیاز آن به شکل سازمان یافته و منسجم ارائه می شود .

روش نمایشی

روش نمایشی روشی است که در آن معلم وسایلی را همراه خود به کلاس می برد و در معرض دید و مشاهده ی فراگیران قرار می دهد . مانند ارائه ی نمونه هایی از برگ ها ، گل ها ، سنگ ها و …  یا ارائه ی ماکت منظومه شمسی ، کره زمین ، اسکلت بدن و … . این روش مبتنی بر مشاهده و دیدن است و به موازات آن معلم از روش توضیحی نیز استفاده می کند.

مهم ترین مزیت این روش این است که آموزش آن به کمک اشیاء واقعی و حقیقی صورت می گیرد . محدودیت این روش آن است که در همه ی دروس قابل استفاده نیست  و فراگیران نیز به رغم دیدن وسایل و اشیاء فعال نیستند.

روش نمایشی در دروس علوم تجربی و حرفه و فن کاربرد بیشتری دارد .

در روش نمایشی معلم قبل از حضور در کلاس ، باید وسایل و رسانه های مورد نیاز را آماده کند.

  • روش ( الگو ) ایفای نقش:

روش ایفای نقش روشی است که در آن موضوع درس در قالب نمایشنامه ، توسط تعدادی از فراگیران در کلاس به نمایش گذاشته می شود.

از محاسن این روش این است که بین ایفاگران نقش با مشاهده کنندگان (فراگیران) ارتباط عاطفی برقرار می شود . مشاهده کنندگا خود را در صحنه های نمایش احساس می کنند و با شور و هیجان نمایش را دنبال می کنند . این روش برای کاهش کمرویی فراگیران خجالتی نیز مؤثر است  .

از محدودیت های این روش آن است که برای تحقق هدف های پیچیده آموزشی مناسب نیت و ممکن است از سوی بعضی فراگیران این روش جدی تلقی نشود و تا حدی نیاز به امکانات و وسایل دارد .

روش گردش علمی

روش گردش علمی روشی است که عمدتاً در خارج از کلاس صورت می گیرد و شامل مطالعات مستقیم و دست اوّل درباره ی یک مسئله است . در این روش ، طبیعت و مظاهر آن به عنوان معلم فراگیران محسوب می شود . برای مثال : بردن فراگیران به باغ پرندگان ، موزه ها ، آزمایشگاه ها ، دامنه کوه ، رودخانه و …

خواندن مقاله مرتبط
ظرافت های معلم در برابر پرسش هایی که معلم پاسخ آن را نمی داند!

از مهم ترین محاسن این روش این است که فراگیران فعال و پر نشاط هستند ، با طبیعت پیوند برقرار کرده و مستقیماً تجربه اندوزی می کنند.

روش پرسش و پاسخ

روش پرسش و پاسخ روشی است که در آن نقش معلم پرسش کردن (پرسش گری ) و نقش فراگیران پاسخ دادن (پاسخ دهی) است . در این زمینه تفکر فراگیران درباره ی موضوع یا مفهومی ایجاد می شود ، اما همه ی فراگیران تحت پوشش قرار نمی گیرند .

روش آزمایشی

روش آزمایش روشی است که در آن فراگیران با به کار بردن وسایل و مواد به خصوصی ، در مکانی به نام آزمایشگاه ، دست به تجربه می زنند ، در این روش به نوعی  حل مسئله انجام می گیرد .

با وجود این که در روش آزمایشی فراگیران فعال هستند اما متأسفانه در واقعیت در مدارس بر خلاف این موضوع دیده می شود . در این روش معلمان اغلب آزمایش را در حضور فراگیران انجام می دهند و فراگیران اغلب مشاهده کننده هستند تا آزمایش کننده .

روش آزمایشی (آزمایشگاهی ) در درس علوم تجربی کارآیی بیشتری دارد .

روش بحث گروهی 

در روش بحث گروهی تعدادی از فراگیران در مورد موضوع مشخصی از قبل مطلعه و بررسی می کنند و سپس نتایج فعالیت خود را در کلاس برای سایرین ارائه می دهند .

از محاسن روش بحث گروهی این است که زمیته ی انتقال ، تبادل و نقد نظرات و عقاید فراگیران فراهم  می شود و حسن همکاری و روابط اجتماعی آنان تقویت می شود .

از محدودیت های این روش این است که همه یفراگیران در آن دخالت دارند و برای همه یموضوع ها کارآیی ندارد.

روش حل مسئله

روش حل مسئله روشی است که در آن فراگیران با مسئله ای روبه رو می شوند و با بهره گیری از تجارب و اطلاعات قبلی خود و با طی کردن مراحلی به حل آن اقدام می کنند.

مراحل روش حل مسئله :

  1. طرح مسئله
  2. جمع آوری اطلاعات
  3. فرضیه سازی
  4. آزمایش فرضیه
  5. نتیجه گیری
  6. تعمیم و کاربرد

از محاسن روش حل مسئله این است که فراگیران فعال هستند ، روحیه ی پژوهش گری آنان تقویت می شود و فراگیران خلاق و نو آور تربیت می شوند.

از محدودیت های این روش این است که نیاز به معلمان پژو هش گر و با تجربه دارد و همچنین به امکانات و تجهیزات و زمان کافی نیاز است .

روش قصه گویی

روش قصه گویی روشی است که در آن معلم ، متن درس(قصه) را با بیان شفاهی خود برای فراگیران ارائه می دهد . در این روش معلم عین متن را رعایت نمی کند.

روش قصه گویی در دروس دینی ، تاریخ و ادبیات فارسی کارآیی بیشتری دارد .

در روش قصه گویی تغییرات مربوط به رفتار کلامی و غیر کلامی خود را در نظر گیرد . مانند متغیر بودن صدا ، و جابه جا شدن در کلاس  و نقش های مختلف را ایفا کردن .

  • روش قصه خوانی

در روش قصه خوانی معلم عین متن درس را برای فراگیران بیان می کند . در این روش معلم قصه را دخل و تصرف نمی کنند و از روی کتاب ، قصه را ارائه می دهد.

روش خاطره گویی

در این روش معلم با فراگیران خاطراتی از خود را برای دیگران بیان می کنند . این روش برای « اولین ها» کارآیی بیشتری دارد . اولین باری که به مدرسه رفتم ، اولین باری که نماز خواندم ، اولین باری که کتابی را مطالعه کردم ، اولین باری که روزه گرفتم ، اولین باری که در مسابقات ناحیه ای رتبه آوردم  ، اولین باری که اسمم را نوشت  ، اولین باری که نامه نوشتم  و …    

 

نکات کاربردی معلمان و اساتید در وب سایت  بهار علم

 

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا